สารานุกรมสมุนไพรไทย

มะขาม

Tamarind, Indian date

Tamarindus indica L. · FABACEAE

เนื้อฝักมะขามเป็นยาระบายแก้ท้องผูก ขับเสมหะ แก้ไอ เมล็ดถ่ายพยาธิและแก้ท้องร่วง เปลือกแก้ท้องเดินและสมานแผล ใบต้มอาบแก้หวัดและใช้อาบหลังคลอด

มะขาม ภาพที่ 1มะขาม ภาพที่ 2มะขาม ภาพที่ 3
ชื่อท้องถิ่น
มะขาม (ทั่วไป)
ตะลูบ (ชาวบน-นครราชสีมา)
ม่องโคล้ง (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี)
มอดเล
ส่ามอเกล (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
หมากแกง (ไทใหญ่-แม่ฮ่องสอน)
อำเปียล (เขมร-สุรินทร์)
ชื่อวิทยาศาสตร์
Tamarindus indica L.
วงศ์
FABACEAE
ชื่อสามัญ
Tamarind, Indian date
ส่วนที่ใช้
เนื้อฝัก (มะขามเปียก), เมล็ด, เปลือกต้น, ใบ
ลักษณะพืช
ไม้ยืนต้น

สรรพคุณตามตำรายาหรือข้อมูลวิชาการ

เนื้อฝักแก่หรือมะขามเปียกเป็นยาระบายที่ใช้กันแพร่หลาย แก้ท้องผูกด้วยการกิน 10-20 ฝักจิ้มเกลือ แล้วดื่มน้ำตามมาก ๆ หรือจะคั้นเป็นน้ำมะขามใส่เกลือดื่มก็ได้ นอกจากนี้ยังช่วยขับเสมหะ แก้ไอ และแก้กระหายน้ำ เนื้อในเมล็ดใช้ถ่ายพยาธิไส้เดือน ส่วนเมล็ดที่คั่วจนเกรียมแล้วกะเทาะเปลือกกินช่วยแก้ท้องร่วง เปลือกต้นรสฝาด ต้มกินแก้ท้องเดิน และใช้ล้างหรือสมานแผล ใบสดต้มอาบหรืออบไอน้ำช่วยแก้หวัดคัดจมูก และใช้อาบหลังคลอดด้วย

แหล่งอ้างอิง

ฐานข้อมูลพฤกษศาสตร์พื้นบ้าน องค์การสวนพฤกษศาสตร์; นิตยสารหมอชาวบ้าน (doctor.or.th)
http://www.qsbg.org/Database/plantdb/mdp/medicinal-specimen.asp?id=804 ↗

สมุนไพรที่เกี่ยวข้อง